Stamppot met zoete aardappel, pastinaak en boerenkool

Superfoods. Dat is het natuurlijk helemaal. Je doet niet mee als je niet op dagelijkse basis goji- en açaibessen nuttigt. En natuurlijk doe je hennep- en chiazaad door je ‘overnight oats’ havermoutontbijt – tenminste, als je de dag niet met een groene smoothie begint. Als je een keertje zondigt, dan doe je dat wel verantwoord: met dadels en rauwe cacao. Toch?

Prima, hoor. Hoewel het mij allemaal totaal niet aanspreekt, vind ik het wel geweldig dat veel mensen tegenwoordig zo intensief met hun voeding bezig zijn. Het is allemaal reuzegezond – en het schijnt ook heel lekker te zijn (als je tenminste van tarwegras houdt).

Om een beetje te provoceren, mag ik in de winkel graag opmerken dat de twee beste superfoods niet zo exotisch zijn: broccoli en boerenkool!

Ik maakte een gerecht met boerenkool (dus enorm verantwoord), maar dan wel op een manier waarvan een superfoodie zou griezelen (worst!). Geeft niks, ik vond het heerlijk!

Het recept komt uit “Allerhande” (oktober 2014).

Voor 3-4 personen:

600 gr zoete aardappelen, geschild en in blokjes van 2 x 2 cm
300 gr pastinaak, geschild en in blokjes van 2 x 2 cm
6 chipolataworstjes
1 teentje knoflook
3 takjes tijm, alleen de blaadjes
6 eetlepels olijfolie
300 gr boerenkool
1 sinaasappel, geraspt en uitgeperst
(zee)zout en versgemalen (zwarte) peper

Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius. Neem een grote bakplaat en bekleed deze met bakpapier. Leg (in 1 laag) de blokjes aardappel en pastinaak op de plaat, samen met de worstjes en het teentje knoflook. Schep om met de tijm en de helft van de olijfolie. Bestrooi met zout en peper en rooster 30-40 minuten in de oven, tot alle groenten gaar zijn.

Ga in de tussentijd aan de slag met de boerenkool. Doe deze in een grote pan met een laagje water en een snufje zout en kook de kool in ongeveer 10 minuten (beet)gaar. Giet het water af (vang wat op in een kopje) en roer er de rasp en het sap van de sinaasappel door.

Doe de geroosterde groenten en de rest van de olijfolie erbij en stamp het geheel tot een grove puree. Doe er eventueel wat kookvocht bij als de puree te droog is (was bij mij niet nodig). Breng eventueel nog extra op smaak met zout en peper.

Serveer de puree met de worstjes en dien direct op.

Boerenkool met zoete aardappel en speklapjes

Slik. Ik lees het recept nog even door en besef me dat dit opnieuw geen post gaat worden voor mensen met dieetplannen. Volgens Foodies (het tijdschrift waar ik deze fijne winterstamppot spotte, editie januari 2014) levert een portie een whopping 602 kilocalorieën en 30 gram koolhydraten op.
Tel daarbij op dat volgens Foodies 4 mensen eten van onderstaand recept, maar dat in mijn stevige-eters-wereld slechts 3 mensen gevoed konden worden.
Plus: ik heb de voorgeschreven hoeveelheid boerenkool verhoogd van 300 gram naar 500 gram – maar dat lijkt me alleen maar gezond. Ik vind dat boerenkoolstamppot namelijk donkergroen moet zijn, niet wit met wat groene spikkeltjes.
En: ik heb extra vet aan de stamppot toegevoegd, wat het recept niet vermeldde – maar wat wel héél lekker was.

Ok, dit is dus een recept voor smulpapen, niet voor mensen die op dieet zijn…

Voor 3 personen:

500 gr zoete aardappelen
500 gr gesneden boerenkool
400 gr speklappen
1 eetlepel tomatenpuree
4 eetlepels roomboter
1 eetlepel grove mosterd
(zee)zout en versgemalen (zwarte) peper

Schil de zoete aardappelen en snijd ze in grove stukken. Doe ze in een grote (!) pan en voeg koud water toe tot ze nèt onder staan. Doe er een theelepel zout bij en prop de boerenkool ook in de pan. Doe er een deksel op en breng het water aan de kook. Zet dan het vuur lager en laat de aardappelen en de boerenkool in 15-20 minuten rustig gaar koken.

Giet het water af en stoom de groenten ongeveer een minuut even droog. Neem dan een flinke stamper, 2 eetlepels roomboter en de mosterd en stamp tot je een mooie romige stamppot hebt verkregen. Breng op smaak met zout en peper.
Verhit in de tussentijd de resterende roomboter in een koekenpan, smeer de speklappen in met de tomatenpuree (en bestrooi ze met zout en peper) en bak de lappen op vrij hoog vuur gaar (4 minuten per kant).
Serveer de stamppot met de speklappen.

(Psst: dit wordt dus nóg lekkerder als je het achtergebleven bakvet + tomatenpuree van de speklappen ook door de stamppot roert….).

Paksoi-stamppot met kokos-gehaktballetjes

Of: het gerecht dat er bijna niet kwam.

Ik ben een redelijk georganiseerd mens. Keurige boodschappenlijstjes, strakke planning – check! Het komt dan ook eigenlijk bijna nooit voor dat ik een ingrediënt (waarvan ik weet dat ik het nodig heb) niet in huis heb. Ik stond dus ook versteld van m’n eigen onbenulligheid toen gisteren bleek dat er geen uien meer waren. Uien! Van die dingen die je áltijd in huis hebt. Behalve dan dat ze er gisteren dus niet waren…

De oplossing bleek eenvoudig. Aangezien het hier een Oosterse stamppot betreft, zijn de verse uien simpelweg vervangen door gefrituurde uitjes (uit zo’n bekertje van Conimex). Daar kun je me ’s nachts wakker voor maken (die dingen zijn zo lekker!) en het moet gek lopen wil ik die niet stand-by hebben.

Ik was verder ook nog heel creatief met de kokosmelk: je denkt toch zeker niet dat ik een blikje ga openen als ik welgeteld 2 eetlepels nodig heb? Dan maar gewone melk met wat geraspte kokos erbij! Waarschijnlijk smaakte het gerecht compleet anders dan het oorspronkelijk bedoeld was, maar – serieus! – ik vond het heerlijk!

Dit recept komt uit “Stamppot!” van Thea Spierings (Karakter Uitgevers, verkrijgbaar in de winkel). Zoals gebruikelijk komen alle aanpassingen uit mijn koker.

Voor 4 personen (ik maakte de helft):

400 ml groentebouillon
1 kg (kruimige) aardappels, geschild en in grote blokken
1½ eetlepel + scheutje melk
1 + 1 eetlepel olijfolie
2 + 2 eetlepels gefrituurde uitjes
1 grote struik paksoi, fijngesneden
2 theelepels sambal (oelek / badjak)
400 gr rundergehakt
1 ei
1 teentje knoflook, fijngehakt
2 eetlepels ketjap manis
1 eetlepel grove mosterd
2 + 1 eetlepels geraspte kokos
circa 1 eetlepel paneermeel
scheutje water
2 eetlepels pindakaas
(zee)zout en versgemalen zwarte peper

Meng het gehakt met het ei, 2 eetlepels uitjes, de knoflook, de ketjap, de mosterd, 2 eetlepels kokos en een snuf zout en peper. Voeg eventueel het paneermeel toe als het mengsel te vochtig is. Draai er kleine balletjes van (iets groter dan een walnoot) en laat ze 30 minuten opstijven in de koelkast.

Verhit 1 eetlepel olie in een braadpan en bak de balletjes rondom bruin. Blus af met een scheutje water, 1½ eetlepel melk en 1 eetlepel geraspte kokos. Roer de pindakaas erdoor, zet het vuur laag, doe een deksel op de pan en laat de gehaktballen in ongeveer 15 minuten rustig gaar worden.
Kook de aardappel zo’n 15-20 minuten in de bouillon, tot ze goed gaar zijn. Giet ze af, stamp ze fijn met een scheutje melk en een eetlepel olijfolie. Schep de sambal, de paksoi en de resterende 2 eetlepels gefrituurde uitjes door de aardappelpuree.

Blote billetjes in het gras

Lange tijd ben ik met een grote boog om deze stamppot met snijbonen en witte bonen heen gelopen. De reden? Het leek me een laf, flauw hapje. Toch waren er 2 dringende redenen om het gerecht nu wel te maken: (1) ik had een pot snijbonen staan die de houdbaarheidsdatum naderde (ja, er is een pót gebruikt, geen verse bonen – bel de culipolitie!) en (2) ik had een recept weten te vinden dat met behulp van serranoham en geroosterde pijnboompitten de boel leuk opfleurt en behoorlijk wat smaak toevoegt.

Eerlijkheidshalve moet ik vertellen dat er 2 potten gebruikt worden (ook een pot witte bonen), hetgeen mijn voorraadkast leuk opruimde. En dan moet ik er ook bij vermelden dat het echt buitengewoon snel en makkelijk was. Ik geloof best dat verse snijbonen nog beter smaken, maar ik was heel tevreden met dit stamppotje!

Het recept komt uit “Stamppotten en ovenschotels” van Francis van Arkel (Veltman Uitgevers, verkrijgbaar in de winkel).

Voor 4 personen:

1 kg aardappelen, geschild en in vieren
ca. 350 gr snijbonen, vers of uit blik/pot
8 dunne plakjes serranoham
klont roomboter
scheut (half)volle melk
1 (volle) eetlepel grove mosterd
200 gr gare witte bonen,afgespoeld en uitgelekt (pot)
50 gr pijnboompitten, goudbruin geroosterd in een droge koekenpan
(zee)zout en versgemalen zwarte peper

Kook de aardappelen in een laagje gezouten water in ongeveer 18 minuten gaar. Giet ze af en laat ze een paar minuten met het deksel op de pan nastomen.

Kook (eventueel) de snijbonen (in smalle ruiten gesneden) in een laagje gezouten water (beet)gaar, dit duurt ongeveer 8 minuten. Als je een pot gebruikt: verwarm de snijbonen samen met de witte bonen in een pannetje op laag vuur.
Trek de serranoham in stukken.
Stamp de aardappelen fijn (net zo fijn of grof als je wilt), voeg de boter, de mosterd en de melk eraan toe en vermeng goed. Breng op smaak met zout en peper. Schep de snijbonen en de witte bonen door de puree en voeg eveneens het grootste deel van de ham en de pijnboompitten toe. Vermeng goed en verdeel over 4 borden (of pannetjes). Garneer met de achtergehouden pijnboompitten en serranoham.

Stamppot van zoete aardappelen, spitskool en geroosterde pastinaak

Het is k-k-k-koud buiten en daarom is nu officieel mijn stamppot-fase aangebroken. In het eerste gerecht van deze winter is een speciale plek gereserveerd voor pastinaak. Waarschijnlijk beschouwen de meeste mensen dit als een “vergeten groente”, maar bij mijn groentemeneer zijn ze gewoon te koop (zonder er speciaal naar te hoeven vragen). Diezelfde groentemeneer verontschuldigde zich ervoor dat de pastinaken nogal smerig waren (dat wil zeggen: er zat grond aan), maar op die manier kunnen ze langer bewaard blijven. Weer wat geleerd!

De uitspraak van mijn groente-goeroe heb ik overigens niet in de praktijk getest, want reeds de volgende dag werden de pastinaken gebruikt. Ik had een heel geschikt recept gevonden in het boek “Home made winter” van Yvette van Boven (Fontaine Uitgevers) . Zij gebruikt trouwens groene kool, maar dat heb ik vervangen door spitskool. Ook de chorizoblokjes zijn een eigen verzinsel, maar wel eentje waar ik heel tevreden over was!

Voor 4 personen:

½ spitskool, in heel dunne reepjes
1½ kg zoete aardappelen, in blokken van circa 2 x 2 cm
2 pastinaken, in dunne repen van maximaal ½ cm dikte
1-2 eetlepels plantaardige olie
1 teentje knoflook, uit de pers
2 eetlepels tijm (gedroogd of vers)
75 gr ongezouten roomboter
scheutje (half)volle melk
150 gr chorizo, in blokjes van circa 1 x 1 cm
(zee)zout en versgemalen zwarte peper

Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.

Kook de koolreepjes ongeveer 10-12 minuten in een klein laagje gezouten water tot ze beetgaar zijn. Giet de reepjes af en houd ze warm tot gebruik.

Leg de repen pastinaak op een ingevette bakplaat en giet er de olijfolie overeen. Bestrooi met zout en peper en verdeel de knoflook erover. Schuif dan de bakplaat in de oven en rooster de pastinaak in ongeveer 25 minuten (in sommige ovens gaat het wat sneller) gaar. Laat enigszins afkoelen en snijd de pastinaak dan in kleinere stukken van ongeveer 3 x 3 cm.
Doe de blokjes chorizo in een droge koekenpan en bak ze op hoog vuur uit. Bewaar het vrijgekomen bakvet!
Kook in de tussentijd de zoete aardappelen in een klein laagje gezouten water in ongeveer 15-18 minuten gaar. Giet de aardappelen af, stamp ze fijn (zo fijn als je zelf wilt), roer de boter, de melk en het uitgebakken vet van de chorizoblokjes erdoor. Breng de puree op smaak met zout, peper en tijm.
Schep de koolreepjes, de chorizoblokjes en de geroosterde pastinaak door de puree en serveer meteen.

Bretonse stamppot met prei en cider

Stel: je hebt een paar preien in je koelkast die dringend gebruikt moeten worden.

Stel: je hebt kruimige aardappels in huis.
Stel: het is buiten ijzig koud en er is sneeuw voorspeld.
Nou ja, dan ligt het dus nogal voor de hand dat je een prei-stamppot gaat maken. Ik snuffelde wat rond in de winkel en vond een recept voor deze Bretonse stamppot in het boekje "Stamppotten" van Anne Scheepmaker. Cider is niet iets wat ik normaal gesproken drink, maar het maakte de prei extra smakelijk en gaf daarmee de stamppot een leuke kick! Ik serveerde de stamppot met een lekker sappig koteletje. Laat de winter maar komen!

750 gr kruimige aardappels
2 a 3 preien, in (halve) ringen gesneden
125 ml cider (brut of demi-sec)
125 ml creme fraiche
zeezout en versgemalen zwarte peper

Kook de aardappels een kleine 20 minuten in gezouten water. Giet dan het water af en laat de aardappels even een paar minuten stomen.
Kook in de tussentijd de prei circa 10 minuten in de cider (deksel op de pan!).
Pureer de aardappels en voeg de creme fraiche er aan toe. Schep dan de prei met de cider door de puree. Breng eventueel nog op smaak met zout en peper.